İnternational Press Center
012 537 16 13; 050 245 94 94
BEYNƏLXALQ
MƏTBUAT MƏRKƏZİ
 

XƏBƏR LENTİ

18 NOYABR
18:00 Kompüteriniz üçün maraqlı FOTOSESSİYA
17:47 Makiyajın köməyi ilə burnu necə kiçiltmək olar?
17:35 Raxit mütləq müalicə olunmalıdır
17:24 “Səbail“in futbolçusu İslandiyaya qarşı oynadı
17:11 Elza Seyidcahanın qızı və nəvəsindən
17:04 Voleybol üzrə U-16 komandamız Gürcüstan, Latviya, Rusiya və Ukrayna yığmaları ilə qarşılaşacaq
17:00 Pendirli brokkoli şorbası
16:55 Futzal üzrə Yüksək Liqanın VIII turunun oyun cədvəli açıqlanıb
16:46 “Tamaşadan sonra ər-arvad olduq”
16:38 Sızanaq ləkələrini yox edən təbii üsullar
16:28 “Masters” turnirində Azərbaycanı 15 cüdoçu təmsil edəcək
16:16 Dərinizi qara nöqtələrdən təmizləyin!
16:08 Ağızda əriyən toyuq filesi
16:00 Dekabrda taekvondo üzrə respublika birinciliyi və çempionatı keçiriləcək
15:46 Gerye və Mustivar üçün bir xal
15:37 Dizlərimiz niyə ağrıyır?
15:23 Qarğıdalı unu ilə gözəlləşin!
15:11 Ayaqları soyuq saxlamaq immuniteti zəiflədir
15:00 Qaraçörəkotunun inanılmaz faydaları
14:45 XOŞBƏXT ÖVLAD BÖYÜTMƏK ÜÇÜN 10 MƏSLƏHƏT
14:36 Ürəyi vaxtsız qocaldan amillər
14:23 İdman etmədən də arıqlamaq mümkündür?
14:12 NƏNƏ-BABALARLA NƏVƏLƏR BİR-BİRLƏRİNƏ PSİXOLOJİ KÖMƏK EDİR
14:00 Avokadonun 5 özəl faydası
13:48 Onlar 2 ildir küsülüdür
13:35 Ramiz Novruz əməliyyat olunub
13:24 “Qulağımla musiqini dinləyib beynimə atırdım, gözümlə də kitab oxuyurdum və...“ - Tələbəlik illəri
13:12 Türkiyədə müalicə alan Xalq artistinin yeni görüntüsü
13:00 Hacı Nuran Portuqaliya kralının nəvəsi ilə
12:47 Azərbaycan-Ukrayna oyununun hakimləri müəyyənləşib
12:31 NASA-dan Marsla bağlı YENİ KƏŞF
12:25 Karbon qazını yanacağa çevirən süni yarpaq
12:13 14 min il əvvəl hazırlanmış mamont tələsi aşkar edilib
16 NOYABR
13:00 Kompüteriniz üçün maraqlı FOTOSESSİYA
12:49 Könülün qardaşının toyu oldu
12:33 Bu adada cəmi 9 insan yaşayır
12:25 Nanənin bilmədiyiniz faydaları - İnfarkt riskini azaldır...
12:14 Xroniki yorğunluq sindromunu aradan qaldıran MÖCÜZƏ RESEPT
12:00 Asan hazırlanan PORTAĞALLI PİROQ
11:46 Düyü maskası. Cavan, hamar dəri!

TOP 5

1 Qanda şəkərin hansı göstəricisi diabet diaqnozudur? (90038)
2 PRESS-ANONS (34878)
3 Qız uşaqları üçün saç düzümləri - FOTO (32224)
4 Tüpürcək vəzi iltihabı və müalicəsi (30561)
5 Banan qabığı təbii məlhəmdir (29699)
Stomatologiyanın tarixi
Tarix: 30.08 | Saat: 14:23 | E-mail | Çapa göndər

İnsanların, dişlərinin qayğısına qalması hələ lap qədim zamanlara təsadüf etməsinə baxmayaraq, dişlərə qulluq, əsasən gigiyenik məqsəd deyil, daha çox kosmetik məqsəd daşıyırdı.
Antik təbabətdə bir çox reseptlər hazırlanırdı ki, onların tərkibinə bitkilərin külü, toz şəklinə salınmış daşlar, bal hopdurulmuş şüşə, yun və s. daxil edilirdi. Dişləri daşla, heyvanların dişləri və dırnaqları ilə təmizləyirdilər.
Bəzi yerlərdə hətta indiyə kimi qətranın köməyi ilə dişlərin ağlığına nail olurlar. Yeni Qvineya və Solomon adalarında bizim işlətdiyimiz diş tozuna bənzər vasitələrdən istifadə edirdilər. Şərqi-Afrika tayfaları taxta diş təmizləyicilərindən istifadə edərək dişləri yeməkdən sonra təmizləyirdilər.
Orta əsrlərdə ağız boşluğunu yaxalamaq və dişləri təmizləmək üçün diş eliksirləri yaranır. Onlar arasında ən uzun ömürlüsü benediktlilərin diş eleksiri oldu. Hələ XX əsrin əvvəllərində onu «Müqəddəs Benedikt atalarının diş təmizləyən eliksiri» adlandırırdılar. Bu vasitə 1373-cü ildə Benedikt monaxı Burso tərəfindən kəşf olunmuşdu.
Tarixi məlumatlara əsasən, rəsmi olaraq stomatologiyanın tarixi 1700-cü ildən başlayır.
Əslində isə xəstə dişlər lap qədim dövrlərdə də müxtəlif üsullarla müalicə edilirmiş. Belə ki, qədim yunan papirusları üzərində xəstə dişlərin müalicəsi haqqında məlumatlara rast gəlmək mümkündür. Qədim Romada xəstə dişlərin müalicəsi zamanı xüsusi burğulardan, deşici alətlərdən istifadə edilirmiş.
Misirdə aparılan arxeoloji qazıntılar zamanı eramızdan əvvələ məxsus olan alt çənə dişləri tapılmışdır. Bu dişlər bir-birinə qızıldan duzəldilmiş tağlarla bərkidilmiş halda idi. Bu da onu göstərir ki, eramızdan əvvəl də insanlar dişlərin problemlərini aradan qaldırmaq üçün çox ciddi çalışmışlar.
Diş müalicəsi XVII əsrdən başlayaraq ilk dəfə Fransada tibbə daxil edilmiş və tibbin bir sahəsi kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1700–cü ildə Fransanın kralının xüsusi sərəncamına əsasən, tibbdə yeni bir sahə və yeni bir peşə müəyyənləşdirilmişdir. Bu peşənin sahibləri “cərrah – dantist” adlandırılırdı.
Elə təxmini bu dövrlər idi ki,dişlərin gigiyenası sahəsində də böyük nailiyyətlər əldə olunurdu.
Diş gigiyenik vasitələrinin əsasını qoyanlardan biri – mikroblar aləmini kəşf edən hollandiyalı Antoni Van Levenhuk sayılır. O, təsadüfən, hazırladığı sadə mikroskoplardan birinin vasitəsilə dişlər üzərində sıx yerləşmiş energetik hərəkətdə olan canlılır görür. Və o, duzlu dəsmalla dişlərini sildikdən sonra, növbəti mikroskop linzasının altındaki müşahidələrində dişlərin üzərində artıq əvvəlki mikrobları görmür. Alim, şəxsi təcrbəsinə əsaslanaraq, duzla dişlərini təmizləməyi məsləhət görmüşdü. Lakin onuda qeyd etmək lazımdır ki, duz ağızda xoşagəlməz dad yaradır. Bundan əlavə, duz dişin mina qatını cızaraq üstünü nahamar edir ki,bu da dişin üzərinə ərpin yığılması üçün əlverişli şərait yaradır.Təbii ki,bu zaman diş tez-tez fırçalanmağına rəğmən, həm saralmağa həm də çürüməyə meyilli olar.
Uyğun materiallar axtarışına təxminən 200 il vaxt sərf olunmuşdur. Nəticədə ən yaxşısı kimi təbaşir seçilmişdir. Təbaşir diş tozu qismində istifadə edilirdi. Lakin, 20-ci illərdə təsadüfən Parisdə aşkar olunur ki, o, stomatitin səbəblərindən biri ola bilər. Bu zaman diş məcunları üzərində işlərə başlandı.
Əvvəlcə jele tərkibli maddə kimi nişastadan istifadə olunurdu. Ondan qliserinin sulu məhlulunda xüsusi yapışqan hazırlanırdı. Müasir pastalarda nişasta təbaşirin suspenziyasını stabilləşdirən üzvi turşuların natrium duzu ilə əvəz olunur. Diş pastalarının digər komponentləri – mentol, efir yağları (məsələn, cirə, sitrus meyvələri), antiseptiklər və digər əlavələr sonuncunun müxtəlif istiqamətlərdə təsirini gücləndirməkdədir.
XIX əsrin 20-ci illərinə qədər dişləri fırça əvəzinə dəsmalla təmizləyirdilər. İlk diş fırçasının forması indikilərdən fərqlənirdi: onun fırçası hər 2 ucunda yerləşirdi, mərkəzi hissədən isə tutmaq lazım gəlirdi. 100 il keçdikdən sonra, yəni 1929-cu ildə amerikalı F.Şixt elektrik fırçalarını patentləşdirdi.
Yeri gəlmişkən,ilk diş həkimləri etrusklar (İtaliya ərazisində yaşamış qədim xalq) hesab olunur. Onlar dişləri müalicə edə, yeniləri ilə əvəzləyə bilirdilər. Ən qədim diş burğusunun 9000-ə yaxın yaşı var o, Pakistan qəbiristanlığında tapılmışdır.
Müasir anlamda olan stomatologiya isə 1920-ci illərdən başlayaraq diş həkimliyi, ümumi cərrahlığın “çənə və üz quruluşunun cərrahiyyəsi” bölməsi kimi fəaliyyət göstərməyə başlamışdır. Sonralar “diş müalicəsi və cərrahiyyəsi” sahəsi inkişaf etdirilərək, — “stomatologiya” adlandırılmışdır.
Hal hazırki dövrümüzdə stomatologiya tibbin ən inkişaf etmiş və hələ də inkişaf yolunda çoxsaylı inqilablar edən sahələrindən biri hesab edilir.
portal.azertag.az

Xəbər 235 dəfə oxundu



 

Bölməyə aid digər xəbərlər

18.11.2019
XOŞBƏXT ÖVLAD BÖYÜTMƏK ÜÇÜN 10 MƏSLƏHƏT
18.11.2019
NƏNƏ-BABALARLA NƏVƏLƏR BİR-BİRLƏRİNƏ PSİXOLOJİ KÖMƏK EDİR
18.11.2019
NASA-dan Marsla bağlı YENİ KƏŞF
18.11.2019
Karbon qazını yanacağa çevirən süni yarpaq
18.11.2019
14 min il əvvəl hazırlanmış mamont tələsi aşkar edilib


Şərh əlavə olunmayıb

 

PRESS-ANONS

19 NOYABR
14:00 PRESS-ANONS
19 Noyabr Anons 2019
Layihənin adı:Mətbuatda, sosial mediada milli-mənəvi dəyərlərin və etik normaların qorunmasına dair təşəbbüslərin dəstəklənməsi
Sakinlərin İcra hakimiyyətləri ilə bağlı məlumatlılıq səviyyələri yetərli deyil
05 İYUL  |   12:00
Dövlət qurumlarının internet resursları vətəndaşlara necə xidmət göstərir?
06 İYUN  |   17:08
Yerli icra hakimiyyətlərinin saytları necə işləyir?
31 MAY  |   16:00

SAĞLAMLIQ

Raxit mütləq müalicə olunmalıdır
18 NOYABR  |   17:35
Dizlərimiz niyə ağrıyır?
18 NOYABR  |   15:37

Fotogalereya

Kompüteriniz üçün maraqlı FOTOSESSİYA Kompüteriniz üçün maraqlı FOTOSESSİYA Kompüteriniz üçün maraqlı FOTOSESSİYA Kompüteriniz üçün maraqlı FOTOSESSİYA

QADIN SAATI

Makiyajın köməyi ilə burnu necə kiçiltmək olar?
18 NOYABR  |   17:47
Pendirli brokkoli şorbası
18 NOYABR  |   17:00

ON-LINE MÜRACƏT

Videogalereya

Gülməli maşın şəkilləri - video Plastik qablardan möhtəşəm əl işləri  - video Gözlər haqqında maraqlı faktlar - video Ən gülməli uşaqlar - video

Sorğu

Dünyaca məşhur əsərlərdən hansını oxumusunuz?
Ovod - Etel Lilian Voyniç
Cinayət və cəza - Fyodor Mixayloviç Dostoyevski
Hərb və Sülh - Lev Tolstoy
Martin Eden - Cek London
Hamlet - Uilyam Şekspir

  Nəticələr!    İştirak edənlər: 1367

Arxiv

© Copyright 2013 Beynəlxalq Mətbuat Mərkəzi
AZ1073,Bakı,Yasamal,Mətbuat,23
Telefon: (+994 12) 537-16-13;  Faks:(+994 12) 510-39-46
Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir. Designed by inetlab.info