İnternational Press Center
012 537 16 13; 050 245 94 94
BEYNƏLXALQ
MƏTBUAT MƏRKƏZİ
 

XƏBƏR LENTİ

18 NOYABR
18:00 Kompüteriniz üçün maraqlı FOTOSESSİYA
17:47 Makiyajın köməyi ilə burnu necə kiçiltmək olar?
17:35 Raxit mütləq müalicə olunmalıdır
17:24 “Səbail“in futbolçusu İslandiyaya qarşı oynadı
17:11 Elza Seyidcahanın qızı və nəvəsindən
17:04 Voleybol üzrə U-16 komandamız Gürcüstan, Latviya, Rusiya və Ukrayna yığmaları ilə qarşılaşacaq
17:00 Pendirli brokkoli şorbası
16:55 Futzal üzrə Yüksək Liqanın VIII turunun oyun cədvəli açıqlanıb
16:46 “Tamaşadan sonra ər-arvad olduq”
16:38 Sızanaq ləkələrini yox edən təbii üsullar
16:28 “Masters” turnirində Azərbaycanı 15 cüdoçu təmsil edəcək
16:16 Dərinizi qara nöqtələrdən təmizləyin!
16:08 Ağızda əriyən toyuq filesi
16:00 Dekabrda taekvondo üzrə respublika birinciliyi və çempionatı keçiriləcək
15:46 Gerye və Mustivar üçün bir xal
15:37 Dizlərimiz niyə ağrıyır?
15:23 Qarğıdalı unu ilə gözəlləşin!
15:11 Ayaqları soyuq saxlamaq immuniteti zəiflədir
15:00 Qaraçörəkotunun inanılmaz faydaları
14:45 XOŞBƏXT ÖVLAD BÖYÜTMƏK ÜÇÜN 10 MƏSLƏHƏT
14:36 Ürəyi vaxtsız qocaldan amillər
14:23 İdman etmədən də arıqlamaq mümkündür?
14:12 NƏNƏ-BABALARLA NƏVƏLƏR BİR-BİRLƏRİNƏ PSİXOLOJİ KÖMƏK EDİR
14:00 Avokadonun 5 özəl faydası
13:48 Onlar 2 ildir küsülüdür
13:35 Ramiz Novruz əməliyyat olunub
13:24 “Qulağımla musiqini dinləyib beynimə atırdım, gözümlə də kitab oxuyurdum və...“ - Tələbəlik illəri
13:12 Türkiyədə müalicə alan Xalq artistinin yeni görüntüsü
13:00 Hacı Nuran Portuqaliya kralının nəvəsi ilə
12:47 Azərbaycan-Ukrayna oyununun hakimləri müəyyənləşib
12:31 NASA-dan Marsla bağlı YENİ KƏŞF
12:25 Karbon qazını yanacağa çevirən süni yarpaq
12:13 14 min il əvvəl hazırlanmış mamont tələsi aşkar edilib
16 NOYABR
13:00 Kompüteriniz üçün maraqlı FOTOSESSİYA
12:49 Könülün qardaşının toyu oldu
12:33 Bu adada cəmi 9 insan yaşayır
12:25 Nanənin bilmədiyiniz faydaları - İnfarkt riskini azaldır...
12:14 Xroniki yorğunluq sindromunu aradan qaldıran MÖCÜZƏ RESEPT
12:00 Asan hazırlanan PORTAĞALLI PİROQ
11:46 Düyü maskası. Cavan, hamar dəri!

TOP 5

1 Qanda şəkərin hansı göstəricisi diabet diaqnozudur? (90047)
2 PRESS-ANONS (34878)
3 Qız uşaqları üçün saç düzümləri - FOTO (32224)
4 Tüpürcək vəzi iltihabı və müalicəsi (30571)
5 Banan qabığı təbii məlhəmdir (29699)
Ölçünün yaranması haqqında
Tarix: 30.08 | Saat: 16:27 | E-mail | Çapa göndər

Ölçünün yaranışı haqqında çox az məlumatımız var. Onlar çox qədimdə yaranıblar. Birinci məktub yazma qaydası Mesopotamiyada tapılıb və özündə birinci ölçü vahidini əks etdirir.
Xətkeşlə tərəzi daşını təsvir edənlərin adları bizlərə çatmadı və heç kim ilk ölçü vahidinin hansı xalq tərəfindən yarandığını dəqiq deyə bilməz. Ölçü vahidinin yaranışı haqqında hələ dəqiq məlumatı əldə etmək üçün əsrlərin dərinliyinə səyahət edəcəyik.
Çox güman ki, insanlar əvvəlcə məsafəni qiymətləndirməyə başlayıb, amma bunun üçün dəqiq məsafə ölçüsü olmayıb. Bu cür məsafəni ölçə bilməyən tək-tük sadə adamlar bəzi yerlərdə bizim bu günümüzə qədər də qalıblar. Hindular (Amerikanın ilk yerli tayfalarına verilən ad) və başqa millətlərdə məsafəni gündüzün keçidiylə ölçürdülər. Finlərin ölçü vahidi “penikuluma” idi. Bu məsafə təxminən 10 km-ə bərabər idi. Bu məsafədə qədim suomi-ovçuları itlərin hürməsini eşidirdilər. Tibetlilərdə məsafə ilə müəyyən edilən yol ölçüsü dəbdə idi. Bu məsafəni qət etdikdə içilməsi mümkün olan bir fincan qaynar çay soyumalıydı. Bu da ölçünün bir növü idi.
Yavaş-yavaş (150-200 min il ərzində) insanlar yaşadıqları torpağı öyrənmişlər. Tədricən ovçular tayfası heyvandarlığa keçdi, yığıcılar əkinçiyə çevrildi. Sənətkarlar görünməyə başladı. Ox atmaq üçün daha dəqiq ölçüyə zərurilik yarandı.
Daşma zamanı çayların lili torpağı gübrələdiyi üçün onların ətraflarında ən qədim əkinçilik mədəniyyəti yaradılmışdır. Dəclə, Fərat, Nil, Xuanxe və Qanq çaylarının vadilərində yüksək məhsuldarlıq əhalinin bir hissəsini kənd təsərrüfatı işlərindən azad etdi və başqa peşələrlə məşğul olmağa imkan yaratdı. Öz məhsulunu hesablamaq üçün əkinçiyə ölçü tutumu lazım idi. Suvarma kanallarını və əkin ərazisini ölçmək üçün, daşqın sularının səviyyəsini qeyd etmək üçün uzunluq ölçüsü vacib idi. Peşəkarlar ölçü vahidinə ehtiyaclıydılar. Tənasübü bilmədən toxumaq, ölçünü bilmədən dəmiri əritmək, tikinti işi ilə məşğul olmaq mümkün deyildi. Ölçü vahidinin nə vaxt ixtira olunmasını təsvir etmək çətin olsa da, onun necə yaranışı bizim bu günümüzə qədər davam edir. Evdə hazırlanan peçenyenin üsulu: 2 yumurta, bir stəkan şəkər tozu, 200 qram marqarin, 8 xörək qaşığı un, çay qaşığının dörddə bir hissəsi qədər çay sodası. Bu ölçü vahidləri şirniyyat hazırlayan evdar qadınlara aydındır. Bir stəkan, xörək qaşığı, çay qaşığı. Tək marqarin qram ölçüsündədir. Bu da millilitr və qramın hakim olduğu əsrdə. Görünür ki, qədim zamanda məişətdə rahat və xüsusi ölçü alətləri tələb etməyən əldəqayırma ölçü vahidi olmuşdu. Ölçü vahidləri o qədər sadə idilər ki, əsrlərdən keçib, indi də düşünmədən onlardan istifadə edirik. İndi də əşyanın ölçüsünü dəqiq bilmək üçün, yaxınlıqda metrə yoxdursa, biz əl barmaqlarımızı geniş açmaqla müəyyənləşdiririk. Bu zaman baş barmaqla orta barmağı geniş araladıqda arasındakı məsafə qədim ölçüylə “beş” olur. Evdar qadınlar yağlı ət aldıqları zaman deyirlər: “Piyi üç barmaq qalınlıqda idi”. “Barmaq” qədim ölçü vahididir. Balıqçı heç vaxt deməz ki, 350 mm uzunluqda balıq tutdum. O, balığın ölçüsünü əl vasitəsi ilə göstərir. Yəni bir əli dirsəkdən aşağı, digər əli aşağı-yuxarı aparmaqla müəyyən edilir. Ölçü sərhəddi dirsəyə qədərdir. “Dirsək” qədim ölçü vahididir.
Müasir zamanda da qədim çinlilərin, romalıların etdikləri kimi məsafəni ayaqları bir-birinin üzərində cütləyərək ölçürdülər. Beləliklə ölçü vahidi yarananda insanlara əl, barmaq, addımın uzunluğu, geniş açılmış əl barmaqlarının arasındakı məsafə və pəncə köməklik edirdi. Orta və qədim əsrlərdə bunların içində “dirsək” ən yaxşı ölçü hesab edilirdi. Uzun müddət bu ölçü Aralıq dənizi ölkələrində: Misir, Vavilon, Qədim Yunan, Roma, Kiçik Asiyada və Yaxın Şərqdə əsas ölçü vahidi kimi sayılırdı. Sonradan bu ölçü vahidinin dövlətlərə səyahəti başlandı: bu ölçü ticarət əlaqəsi olan əzəmətli dövlət olan Vizantiyada, Qərbi Avropada və Rusiyada da uyğunlaşdı, ərəb dünyasını fəth etdi, Atlantidanı üzüb, Latın Amerikasında məskunlaşdı.
portal.azertag.az

Xəbər 180 dəfə oxundu



 

Bölməyə aid digər xəbərlər

18.11.2019
XOŞBƏXT ÖVLAD BÖYÜTMƏK ÜÇÜN 10 MƏSLƏHƏT
18.11.2019
NƏNƏ-BABALARLA NƏVƏLƏR BİR-BİRLƏRİNƏ PSİXOLOJİ KÖMƏK EDİR
18.11.2019
NASA-dan Marsla bağlı YENİ KƏŞF
18.11.2019
Karbon qazını yanacağa çevirən süni yarpaq
18.11.2019
14 min il əvvəl hazırlanmış mamont tələsi aşkar edilib


Şərh əlavə olunmayıb

 

PRESS-ANONS

19 NOYABR
14:00 PRESS-ANONS
19 Noyabr Anons 2019
Layihənin adı:Mətbuatda, sosial mediada milli-mənəvi dəyərlərin və etik normaların qorunmasına dair təşəbbüslərin dəstəklənməsi
Sakinlərin İcra hakimiyyətləri ilə bağlı məlumatlılıq səviyyələri yetərli deyil
05 İYUL  |   12:00
Dövlət qurumlarının internet resursları vətəndaşlara necə xidmət göstərir?
06 İYUN  |   17:08
Yerli icra hakimiyyətlərinin saytları necə işləyir?
31 MAY  |   16:00

SAĞLAMLIQ

Raxit mütləq müalicə olunmalıdır
18 NOYABR  |   17:35
Dizlərimiz niyə ağrıyır?
18 NOYABR  |   15:37

Fotogalereya

Kompüteriniz üçün maraqlı FOTOSESSİYA Kompüteriniz üçün maraqlı FOTOSESSİYA Kompüteriniz üçün maraqlı FOTOSESSİYA Kompüteriniz üçün maraqlı FOTOSESSİYA

QADIN SAATI

Makiyajın köməyi ilə burnu necə kiçiltmək olar?
18 NOYABR  |   17:47
Pendirli brokkoli şorbası
18 NOYABR  |   17:00

ON-LINE MÜRACƏT

Videogalereya

Gülməli maşın şəkilləri - video Plastik qablardan möhtəşəm əl işləri  - video Gözlər haqqında maraqlı faktlar - video Ən gülməli uşaqlar - video

Sorğu

Dünyaca məşhur əsərlərdən hansını oxumusunuz?
Ovod - Etel Lilian Voyniç
Cinayət və cəza - Fyodor Mixayloviç Dostoyevski
Hərb və Sülh - Lev Tolstoy
Martin Eden - Cek London
Hamlet - Uilyam Şekspir

  Nəticələr!    İştirak edənlər: 1367

Arxiv

© Copyright 2013 Beynəlxalq Mətbuat Mərkəzi
AZ1073,Bakı,Yasamal,Mətbuat,23
Telefon: (+994 12) 537-16-13;  Faks:(+994 12) 510-39-46
Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir. Designed by inetlab.info